Adam dolabın arkasında bulduğu eski kaseti çalıştırdığında önce bir hışırtı, ardından arkadaşlarının sesleri duyulmuştu. Bir süre sonra kendi sesini tanıdı; yüksek sesle gülüyor, bugün artık aynı kesinlikle savunamayacağı bir düşünceden söz ediyordu. O sesi dinlerken yalnızca yıllar önceki fikirlerini değil, insanları henüz anlamaya çalışmadığı zamanki hâlini de işitti.
O yıllarda benliği daha hamdı. İnsanların söylediklerini ve yaptıklarını olduğu gibi alıyor, her davranışın arkasında başka bir sebep aramıyordu. Sonra insanları daha iyi anlayabilmek için kendini geliştirmeye çalıştı. Okudu, dinledi, araştırdı; tek tek yaşantılardan insanlara ve hayata dair sonuçlar çıkardı. Bir davranışın yalnızca o ana ait olmadığını, insanın geçmişiyle, korkularıyla ve ihtiyaçlarıyla birlikte anlam kazandığını görmeye başladı.
Bu çaba onu bir yere kadar götürdü. Artık insanlara ve yaşananlara eskisi gibi bakamıyordu. Fakat bir davranıştan yola çıkarak vardığı sonuçları başkalarına anlattığında, düşünceleri çoğu zaman havada kalıyordu. Kendisi için birçok şeyi açıklayan çıkarımlar, konunun içindeki insanlar için hayatın uzağında kurulmuş soyut düşünceler gibi duyuluyordu. O, olup biteni anlamlandırmaya çalışırken onlar olayın içindeydiler; aynı sözcükler, aynı şeyi anlatmıyordu.
İnsanları anlamaya çalışırken onlara yaklaşacağını sanıyorsun. Bazen bu çaba, aranızdaki mesafeyi büyütüyor. Çünkü ulaştığın algı düzeyinden geri dönmek kolay olmuyor; bir kez görmeye başladığın şeyleri artık görmezden gelemiyorsun. Ama gördüğünü düşündüğün şeyi başkalarına anlatabilmek de başka bir mesele. Zamanla kendini ifade etmek zorlaşıyor. Çevrendekiler seni anlamıyor, sen de onların dünyasında kendine eskisi kadar kolay yer bulamıyorsun.
Belki yalnızlık tam burada başlıyor: İnsanları anlamak için harcadığın emek seni değiştiriyor, ama bu değişimin dilini paylaşamıyorsun. Kasetin kaydedildiği yıllardaki kişi, bu yolun henüz başındaydı. Bugünkü benliğe varmak için geçen zamanın ve verilen çabanın da bir hatırı vardı.
Adam kaseti kapatmadı. Eski hâline dönmek için değil, aralarındaki mesafenin nasıl oluştuğunu duyabilmek için dinlemeyi sürdürdü.

14.11.2026