Bazı başarılar vardır: insanın yeteneğinden değil, kendi kurduğu yalandan büyür.
Yalan, çoğu zaman büyük bir kötülük olarak başlamaz. Tam tersine, küçük bir “düzeltme” gibi başlar. Bir cümleyi biraz parlatmak… Bir gerçeği eksiltmek… Bir hatayı saklamak… Bir yanlışı “şimdilik” görmezden gelmek…
İnsan o anda kendine şunu söyler:
“Bunu herkes yapıyor.”
“Bu kadarına mecburum.”
“Zaten kimse zarar görmüyor.”
Ama burada asıl tehlike şudur:
Yalan, insanın dışından gelmez.
İnsanın içinden çıkar.
Bu yüzden de kolayca fark edilmez.
Çünkü insan, kendini kandırırken yabancı birine yalan söylemez; kendi vicdanına konuşur.
Sonra başarı gelir.
Alkış gelir.
İtibar gelir.
Ve o yalan, başarıyla birlikte büyür.
Çünkü başarı, yalanı gizlemez; yalanı besler.
Başarı büyüdükçe, yalanın ortaya çıkma ihtimali artar.
Bu yüzden insan yalanı büyütmek zorunda kalır.
Birini örter, ötekini doğurur.
Bir yalan, başka bir yalanı çağırır.
Tıpkı bir tümör gibi…
Tümör de dışarıdan gelmez.
Organizmanın kendi hücresidir.
Kendi damarına bağlanır.
Kendi kanını emer.
Ve bir süre sonra, onu var eden bedeni de ele geçirir.
Yalanla büyüyen başarı da böyledir.
Başta insanı taşır gibi görünür.
Ama bir noktadan sonra, insan başarıyı taşımaya başlar.
Çünkü artık mesele başarılı olmak değildir.
Mesele yakalanmamaktır.
Ve insan yakalanmamak için her şeyi yapabilir.
Bir süre sonra, başkalarına değil; kendine bile inanmayı bırakır.
Vicdanını susturur.
Zihnini bahanelerle doldurur.
Ama geceleri bir şey değişmez:
İnsan, kendi içindeki mahkemeden kaçamaz.
İşte burada utanç ortaya çıkar.
Utanç, çoğu zaman “yanlış yaptım” demek değildir.
Utanç, daha çok şudur:
İnsan, yanlış yaptığını bile bile doğruymuş gibi yaşamaya devam eder.
Bu yüzden şu söz yerini bulur:
“Utanç sahibi; utanmaktan çekindiği için doğruyu gizleyen değil, utanç kaçınılmaz olduğu halde, itiraf edendir…”
Çünkü bazen itiraf, insanın kendini kurtarması değildir.
Bazen itiraf, sadece gerçeği geri çağırmaktır.
Ve belki de insanı insan yapan tek şey budur:
Hakikat, kaybedilince hayat devam eder;
ama insan, içeriden çürümeye başlar.